5 min leestijd
Online oplichting evolueert voortdurend en artificiële intelligentie (AI) biedt fraudeurs nieuwe mogelijkheden. Beter geschreven berichten, gepersonaliseerde inhoud, het nabootsen van een stem of gezicht, valse artikelen of bijzonder realistische video's: sommige signalen die vroeger hielpen om fraude te herkennen, zijn vandaag minder duidelijk aanwezig.
AI creëert niet noodzakelijk nieuwe vormen van oplichting. Ze maakt bestaande technieken vooral geloofwaardiger, persoonlijker en gemakkelijker inzetbaar op grote schaal.
Spelfouten, slechte vertalingen of vreemde formuleringen waren lange tijd signalen waaraan je sommige phishingberichten kon herkennen.
Die aanwijzingen blijven nuttig, maar volstaan niet langer. Dankzij AI is het vandaag heel eenvoudig om snel natuurlijke en goed geschreven teksten te genereren in verschillende talen en deze bovendien beter af te stemmen op het doelwit.
Het principe van phishing blijft nochtans hetzelfde: zich voordoen als een vertrouwd persoon of een betrouwbare organisatie om je ertoe aan te zetten op een link te klikken, persoonlijke of bankgegevens door te geven of een bepaalde actie uit te voeren.
Een perfect opgesteld bericht is dus niet noodzakelijk een betrouwbaar bericht.
AI maakt het niet alleen mogelijk om teksten te genereren. De technologie kan ook worden gebruikt om een stem, afbeelding of video na te bootsen of te manipuleren.
Deze mogelijkheden kunnen verschillende fraudevormen versterken. Zo kan een fraudeur proberen de stem van een familielid of vriend na te bootsen om dringend geld te vragen. Bij liefdesfraude kunnen gemanipuleerde beelden, stemmen of video's bijdragen aan de geloofwaardigheid van een valse identiteit.
Ook in een professionele context kan AI worden ingezet bij CEO-fraude: de stem of afbeelding van een leidinggevende kan worden nagebootst om een dringende betalingsopdracht of geldoverschrijving overtuigender te maken.
De belangrijkste reflex? Het herkennen van een stem of gezicht volstaat niet langer altijd om de identiteit van je gesprekspartner te bevestigen.
Fraudeurs kunnen AI ook gebruiken om valse investeringsmogelijkheden een legitieme uitstraling te geven.
Valse persartikelen, nepinterviews, advertenties met bekende personen, gemanipuleerde video's of verzonnen getuigenissen: dergelijke inhoud kan de stijl en vormgeving overnemen van een medium, onderneming of persoon die je vertrouwt.
Kom je via sociale media of een online advertentie een investeringsaanbod tegen? Ook wanneer het aanbod betrouwbaar en professioneel overkomt, is het belangrijk om de informatie te controleren via betrouwbare bronnen en de identiteit van de aanbieder te verifiëren.
AI maakt sommige vormen van oplichting geavanceerder, maar fraudeurs blijven inspelen op bekende mechanismen: urgentie, vertrouwen, emoties of de belofte van een uitzonderlijke opportuniteit. Hun doel is vaak om je snel te laten handelen, voordat je de tijd neemt om alles te controleren.
Daarom blijven enkele reflexen essentieel:
Hoe herken je inhoud die door AI werd gegenereerd of gemanipuleerd? En beschik je over de juiste reflexen tegenover de nieuwste technieken van fraudeurs? Test je kennis met de DigiHandig-modules over artificiële intelligentie en leer valkuilen beter herkennen.