Life BE FREE: België gaat van dialoog naar actie om energierenovatie te versnellen
9 september 2026 - 6 min leestijd
België kan zijn klimaatambities niet waarmaken zonder een aanzienlijke versnelling van de energierenovatie van gebouwen. Toch voldoet 92% van de Belgische woningen nog steeds niet aan de energiedoelstellingen voor 2050 en blijft het huidige renovatietempo veel te laag. Na drie jaar samenwerking concludeert het Europese project Life BE FREE (Belgian Financing Roundtables on Energy Efficiency) dat de grootste hinderpaal niet het gebrek aan financieringsoplossingen is, maar de onvoldoende afstemming tussen beleid, financiering en uitvoering.
Life BE FREE bracht zes Belgische partners samen, namelijk Febelfin, Embuild, VVSG, The Shift, Wattson en IDEA Consult, om te onderzoeken hoe energierenovatie sneller, betaalbaarder en toegankelijker kan worden gemaakt door een sterkere samenwerking tussen publieke en private actoren. Voor het eerst slaagde het project erin om stakeholders uit de drie gewesten en het federale niveau samen te brengen in één gestructureerde dialoog.
Een gezamenlijk platform voor renovatiefinanciering
Tussen 2024 en 2026 organiseerde Life BE FREE:
- 22 thematische rondetafels over onder meer energieprestatiecertificaten (EPC's), appartementsgebouwen en mede-eigendom, subsidies en voorfinanciering, wijkrenovatie, sociale leningen, de huurmarkt, publieke gebouwen en ESCO's;
- 6 nationale rondetafels met stakeholders uit heel België;
- 270 unieke deelnemers die 140 publieke en private organisaties vertegenwoordigden.
Daarnaast ontwikkelde het project een praktische handleiding voor het organiseren van multi-stakeholderrondetafels en publiceerde het 20 beleidsnota's met aanbevelingen voor lokale, regionale en federale overheden.
Bestaande oplossingen beter laten werken
De belangrijkste conclusie van het project is duidelijk: België heeft in de eerste plaats geen tekort aan financieringsoplossingen. Veel doeltreffende instrumenten bestaan al, maar hun impact wordt beperkt door versnipperde regelgeving, onvoldoende afstemming tussen beleidsniveaus, complexe bestuursstructuren en de moeilijkheid om succesvolle initiatieven op te schalen.
"Het project toont aan dat we het warm water niet opnieuw moeten uitvinden", zegt Daniel Kryszkiewiez, projectcoördinator van Life BE FREE. "België beschikt al over veel van de nodige instrumenten en financiële oplossingen. Wat we vandaag nodig hebben, is een betere coördinatie, stabiele beleidskaders op lange termijn en een sterkere samenwerking tussen publieke en private actoren. Tegelijk moeten we ervoor zorgen dat kwetsbare huishoudens niet uit de boot vallen. Naar schatting ondervindt nog steeds 20 tot 25% van de huurders en eigenaars drempels die hen verhinderen om volwaardig deel te nemen aan de renovatie- en energietransitie."
Tot de aanbevelingen van Life BE FREE behoren een betere toegang tot financiering voor kwetsbare eigenaars, doeltreffendere voorfinancieringsmechanismen, meer ondersteuning voor appartementsgebouwen en huurwoningen, een betere afstemming van de energieprestatiecertificaten tussen de gewesten, een eenvoudigere toegang tot Europese financiering en een sterkere mobilisatie van private investeringen om de energierenovatie op grotere schaal te versnellen.
Het project heeft de belangrijkste uitdagingen geïdentificeerd en mogelijke oplossingsrichtingen in kaart gebracht. De volgende stap bestaat erin structurele aanpakken te ontwikkelen om de resterende drempels weg te werken, in het bijzonder voor kwetsbare huishoudens.
Van dialoog naar actie
Het slotevenement markeert niet het einde van het project, maar het begin van een nieuwe fase. Tijdens het evenement dragen de partners van Life BE FREE de kennis, het netwerk en de aanbevelingen van het project officieel over aan twee organisaties die het werk zullen voortzetten: de Belgian Energy Efficiency Financial Coalition (BEEFiC) en de Belgian Green Building Council (BGBC).
Tot 2029 zal BEEFiC zich richten op het opschalen van private investeringen in energie-efficiëntie- en renovatieprojecten door de samenwerking tussen overheden, financiële instellingen en Europese initiatieven te versterken. BGBC blijft stakeholders uit de vastgoed-, bouw- en financiële sector samenbrengen om gemeenschappelijke normen, gedeelde aanpakken en praktische oplossingen voor duurzame gebouwen te ontwikkelen.
Slotevenement
Life BE FREE stelt zijn eindresultaten voor tijdens het slotevenement op 17 september 2026 van 14.00 tot 17.00 uur.
Op het programma staan:
- een presentatie van de belangrijkste bevindingen en aanbevelingen van het project;
- een panelgesprek met de leiders van de zes partnerorganisaties, gemodereerd door VRT journalist Wim De Vilder;
- een toekomstgerichte discussie met BEEFiC en BGBC;
- de officiële overdracht van het Life BE FREE-netwerk en de methodiek;
- de ondertekening van een intentieverklaring;
- een netwerkmoment.
Locatie: DoubleTree by Hilton Brussels City, Brussel
Over Life BE FREE
Life BE FREE (Belgian Financing Roundtables on Energy Efficiency) wordt gefinancierd door het Europese programma LIFE Clean Energy Transition. Het project bracht zes Belgische partners samen: Febelfin, Embuild, VVSG, The Shift, Wattson en IDEA Consult.
Het eindrapport, de beleidsnota's en de praktische handleiding voor rondetafels zijn beschikbaar op www.lifebefree.be.
