28 april 2026 - 5 min leestijd
Belgen zwijgen liever over online fraude dan over een woninginbraak - en dat baart zorgen
Uit nieuw onderzoek van Febelfin blijkt dat schaamte nog altijd de grootste drempel is om te praten over online fraude. Vooral jongeren houden hun mond, terwijl net openheid anderen kan beschermen. Met de nieuwe sensibiliserings- campagne “Maak kabaal, deel je online fraudeverhaal” wil Febelfin dat taboe doorbreken.
Febelfin – Nationaal onderzoek financiële en digitale geletterdheid 2026, uitgevoerd door IndiVille (januari–februari 2026, n=2.132) in opdracht van Febelfin.
Online fraude treft jong en oud, maar erover praten blijkt allesbehalve vanzelfsprekend. 64% van de Belgen zou zich schamen als ze slachtoffer worden van online fraude, terwijl dat bij een woninginbraak slechts 20% is. Dat verschil vertaalt zich ook in gedrag: slechts 36% zou een online fraude-ervaring met een bredere kring delen, tegenover 60% bij een woninginbraak.
Febelfin – Nationaal onderzoek financiële en digitale geletterdheid 2026, uitgevoerd door IndiVille (januari–februari 2026, n=2.132) in opdracht van Febelfin.
“Online fraude blijft taboe: 64% zou zich schamen als slachtoffer.”
“Bij online fraude voelen mensen een soort gène: ‘Dat gevoel houdt het zwijgen in stand. Maar precies dat zwijgen maakt anderen kwetsbaarder. Het is belangrijk dat taboe te doorbreken want door erover te praten, waarschuw je net anderen voor fraude”
Het onderzoek toont ook een verontrustend generatieverschil. Jongeren (16–30 jaar) ervaren meer schaamte, zien vaker een taboe en zijn terughoudender om hun verhaal te delen. Opvallend is dat zij vaker denken dat online fraude hen niet zal overkomen (27% tegenover 14% bij de oudere doelgroep tussen 31-79 jaar). Net die combinatie maakt hen extra kwetsbaar: wie het risico onderschat én zwijgt, waarschuwt ook anderen niet.
Febelfin – Nationaal onderzoek financiële en digitale geletterdheid 2026, uitgevoerd door IndiVille (januari–februari 2026, n=2.132) in opdracht van Febelfin.
Tegelijk toont het onderzoek dat er een opvallend breed draagvlak bestaat voor meer openheid. Tussen 78% en 84% van de Belgen is ervan overtuigd dat melden en ervaringen delen de zelfredzaamheid vergroot. Praten helpt om fraude sneller te herkennen, betere online keuzes te maken en zekerder om te gaan met risico’s.
“De uitdaging is dus dubbel. We moeten het taboe doorbreken én mensen sterker betrekken. De bereidheid om te luisteren en te leren is er wel degelijk. Alleen moet de drempel om zelf te spreken lager.”, aldus Karel Baert, CEO Febelfin.
Om dat gesprek op gang te trekken, lanceert Febelfin een opvallende campagne op sociale media en als boodschap van openbaar nut. Centraal staat een eenvoudig, maar krachtig idee uit de natuur: wanneer vogels gevaar zien, begint één vogel te kwetteren om de rest van de groep te waarschuwen.
In de campagnevideo’s vertaalt Febelfin dat fenomeen naar onze digitale wereld. De boodschap is helder: zwijgen of kwetteren? Wie zijn verhaal deelt, kan anderen waarschuwen en beschermen.
De campagne wordt gedragen door korte, toegankelijke video’s met Philippe Geubels, die met zijn herkenbare stijl het taboe rond online fraude doorprikt en mensen uitnodigt om hun ervaring te delen. En dan op een voor velen heel herkenbare manier.
Met “Maak kabaal, deel je online fraudeverhaal” roept Febelfin iedereen op om online fraude bespreekbaar te maken. Want hoe meer verhalen circuleren, hoe kleiner de kans dat fraudeurs nog slachtoffers maken.
Heb je nood aan een luisterend oor of extra ondersteuning? Bij CAW, het Centrum Algemeen Welzijnswerk, vind je steun na een schokkende ervaring. Hun hulpaanbod is heel divers en richt zich zowel naar volwassenen als naar jongeren. Bel gratis 0800 13 500. Je kan ook mailen, chatten of langskomen. Meer informatie: www.caw.be