Alle banken doen continue aan monitoring van transacties op basis van algoritmen om verdachte transacties te detecteren. Op die manier wordt 75% van de ontvangen en ondertekende overschrijvingen naar aanleiding van phishing nog gedetecteerd, geblokkeerd of gerecupereerd door de banken. Bovendien is er een permanente uitwisseling van informatie tussen de banken over nieuwe modi operandi van criminelen, om zo hun detectie-algoritmen te kunnen aanpassen. Dit is een voortdurende oefening en een kat-en-muis spel met de fraudeurs. Daarenboven gebruiken banken vandaag allerhande extra beveiligingsinstrumenten om hun klanten te beschermen tegen fraude: van dag-; week- en transactielimieten bij overschrijvingen; wachttijden bij limietverhogingen; notificaties die worden verzonden bij limietverhogingen en installatie van apps; IBAN-naamcontrole bij overschrijvingen; 24/7 bereikbaarheid bij vermoeden van fraude, enz… Een heel arsenaal aan instrumenten wordt nu dus reeds ingezet om de klanten maximaal te beschermen.

Bovendien wordt er samen met Minister Beenders gewerkt aan een algemeen (en centraal) telefoonnummer in geval van fraude, door de uitbreiding van Cardstop. Een dienst bovenop de 24/7 bereikbaarheid van banken die vandaag reeds bestaat.

Echter begint de fraude elders in de keten en stuiten at de banken op hun limieten. Er moet dringend gekeken worden naar het bredere verhaal en de andere spelers in deze fraude-ketting. Criminelen maken immers gebruik van communicatiemiddelen buiten de bancaire omgeving om, via telefoontjes en advertenties op sociale mediaplatformen. Ook deze spelers (telecom-operatoren en sociale mediaplatformen) moeten alles op alles zetten om frauduleuze nummers en advertenties te blokkeren. Karel Baert, CEO Febelfin: “Uit onderzoek blijkt dat ongeveer 10% van de inkomsten (meer dan 4 miljard euro) van sociale mediaplatformen afkomstig is uit frauduleuze advertenties. Als frauduleuze advertenties een lucratief businessmodel geworden zijn voor de sociale mediaplatformen, waarom wordt daar dan niets aan gedaan?”

Phishing is geëvolueerd tot een maatschappelijk probleem. Febelfin roept de overheid op om ook zelf de nodige inspanningen te leveren in deze strijd. De banken vragen reeds 10 jaar aan de Belgische overheid om onderling data te mogen uitwisselen over fraudeurs, om zo o.a. het misbruik van rekeningen door deze fraudeurs nog efficiënter te kunnen bestrijden, maar tot op heden is dit voorstel nog steeds niet opgenomen in onze nationale wetgeving. We dringen er dus op aan om dit, net zoals in andere landen, mogelijk te maken. Daarnaast is ook voorkoming en vervolging een belangrijk aspect om deze fraudeurs, die vaak deel uitmaken van criminele organisaties, af te schrikken en te vervolgen en dienen de politie en justitie met voldoende middelen deze strijd aan kunnen gaan. Een gebrek aan deze middelen doet vandaag al te vaak een zekere straffeloosheid ontstaan. Want alleen als eenieder zijn verantwoordelijkheid neemt, kunnen we samen deze criminaliteit bestrijden.  

 Ook bijkomende sensibilisering door de overheid, bovenop de vele sensibilisering- en educatie-initiatieven die de banken en Febelfin reeds doen, is broodnodig. De eerste bescherming tegen fraude begint immers bij de burger zelf: hoe beter men potentiële fraude kan herkennen en hoe waakzamer men is, hoe kleiner de kans om in de val te lopen van fraudeurs. Febelfin geeft daarbij steeds dezelfde boodschap: geef nooit je persoonlijke codes (pincode en code gegenereerd door je kaartlezer) door, een bankmedewerker zal dit NOOIT vragen. Want zelfs de sterkste beveiliging kan niet alles voorkomen wanneer fraudeurs allerhande manipulatietechnieken gebruiken om klanten onder druk te zetten. Fraudeurs maken misbruik van mensen, niet systemen. Sensibilisering is en blijft dus essentieel.

Kortom, een actieplan tegen phishing: JA. Maar geen plan alleen van de banken. Dit moet een gezamenlijk actieplan worden met alle actoren: overheid, telecom, sociale mediaplatformen én de banken. Het wordt dringend tijd dat de regering phishing vanuit een bredere maatschappelijke invalshoek bekijkt. De Belgische banken vragen al geruime tijd om de strijd nog verder te kunnen opvoeren, maar kunnen dit niet alleen. Wij kijken er alvast naar uit hierover in overleg te gaan met Minister Beenders en de andere bevoegde ministers.